De rol van herbivoren

‘Niet alleen tamme grazers kunnen het werk doen, maar ook de herintroductie van wilde en halfwilde herbivoren kan goed werken om het risico op natuurbranden te verminderen, vooral in afgelegen en onherbergzame gebieden waar brandpreventie kan samengaan met natuurbehoud door een zorgvuldig beheer met herbivoren’, aldus Julia Rouet-Leduc, hoofdauteur van het artikel en promovenda aan iDiv en Universiteit Leipzig. Dr. Fons van der Plas, seniorauteur van het artikel en universitair docent aan Wageningen Universiteit, licht toe: ‘Extensieve begrazing zal niet overal zorgen voor een korte vegetatie. Maar de aanwezigheid van korte, begraasde stukken kan al voldoende zijn om oncontroleerbare brandverspreiding te voorkomen, doordat zulke stukken fungeren als natuurlijke brandgangen.’ Waar nodig kan kortdurende intensieve begrazing (bekend als ‘gerichte begrazing’) ook worden gecombineerd met andere maatregelen, zoals mechanische verwijdering, om het brandgevaar verder terug te dringen.

Beleidsaanbevelingen

Op basis van hun bevindingen doen de onderzoekers aanbevelingen voor landbeheerders en beleidsmakers om de kans op natuurbranden te verkleinen. Eén daarvan is de instandhouding en bevordering van extensieve begrazing door tamme of (half)wilde herbivoren in gebieden waar momenteel sprake is van landverlating. Daarvoor moeten relevante beleidsmaatregelen op het gebied van landbouw, bosbouw en brandbeheer worden geïntegreerd en moet er financiële ondersteuning komen voor brandpreventie met dieren. In Europa bijvoorbeeld zouden boeren en landeigenaren moeten worden gesteund vanuit het gemeenschappelijk landbouwbeleid bij het gebruik van extensieve begrazing voor brandbeheer.

‘Tegelijk moeten we aanvaarden dat brand een natuurlijk proces is en belangrijk voor veel ecosystemen, en dat we er tot op zekere hoogte mee moeten leren leven’, vult Rouet-Leduc aan. Pe’er vertelt: ‘Door de klimaatverandering zullen natuurbranden in vele delen van de wereld waarschijnlijk steeds heviger worden. In het huidige beleid kan, en moet, er veel beter rekening worden gehouden met natuurlijke oplossingen, zoals herbivoren hun werk laten doen.’

De studie was uitgevoerd als onderdeel van het GrazeLIFE project (LIFE-Preparatory project op verzoek van de Europese Commissie) onder coördinatie van Rewilding Europe.

Grote herbivoren kunnen brandrisico verminderen