Door klimaatveranderingen staan beheerders van beeklandschappen in Nederland voor grote ruimtelijke opgaven. Waterschappen werken daarom - samen met gebiedspartners - aan uitvoeringsplannen voor herinrichting van beekdalen met aandacht voor waterberging, zoetwatervoorziening, verdrogingsbestrijding en natuurherstel.

Systeemanalyse

Voorafgaand aan zo'n beekherstelproject wordt vaak een watersysteemanalyse uitgevoerd. Daarbij wordt dan gekeken naar de hydrologisch en ecologisch aspecten van een beekdal. Steeds vaker worden landschap en erfgoed daarbij gebruikt al een praktische inspiratiebron. Dat heeft ook te maken met de toenemende maatschappelijke aandacht voor landschap, streekidentiteit en kwaliteit. Beekdalen zijn vaak ontstaan als resultaat van een wisselwerking tussen de mens en zijn omgeving die zelfs teruggaat tot in de prehistorie.

Landschapsgeschiedenis

Door de landschapsgeschiedenis mee te nemen in de analyse, groeit het begrip van het systeem en kunnen creatieve oplossingen ontstaan, zo is te lezen in het recent verschenen 'Handboek beken en erfgoed'. Rekening houden met erfgoed kan het draagvlak van een project vergroten. Omdat landschap en erfgoed geen kerntaken zijn van een waterschap, is dit handboek uitgebracht.

Het handboek geeft antwoorden op verschillende vragen: Welk erfgoed vind je in beekdalen? Hoe herken je het en hoe maak je op gebiedsniveau keuzes? Wat kan een projectteam er in de praktijk mee? Welke kennis heb je daarvoor nodig? Wat betekent erfgoed voor het beheer?

Het handboek geeft veel voorbeelden. Per fase van een beekherstelproject zie je hoe erfgoed het project kan verrijken en ondersteunen. Daarnaast geeft het handboek een indruk van de bijzondere geschiedenis van Nederlandse beken en beekdallandschappen.

(Bron foto: Serassot [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons )

Handboek erfgoed en beekherstel