Diergeneesmiddelen belanden via de mest in het milieu. Door drijfmest toe passen op akker- en grasland, kun je restanten van die geneesmiddelen in het milieu brengen. Steeds vaker worden dan ook diergeneesmiddelen aangetroffen in het grond- en oppervlaktewater. Of de middelen ook in dat water belandden hangt onder meer af van de persistentie en de mobiliteit van die middelen. Vakblad H20 besteedt in het artikel 'Aanzet tot milieuprioritering van diergeneesmiddelen uit dierlijke mest' aandacht aan een onderzoek naar de 20 meest gebruikte antibiotica en antiparasitaire middelen in de intensieve varkens- en kalverhouderij.

Persistentie

De onderzoekers hebben van die middelen verbruiksgegevens uit het Bedrijveninformatienet van WUR en rapporten van de Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa). En van die middelen verzamelden ze belangrijke gegevens. Hoe snel wordt het middel afgebroken, of hoe persistent is het middel? En hoe makkelijk verplaatst het middel zich?

In reageerbuizen bepaalden ze van aantal belangrijke antibiotica en antiparasitica hoe snel die worden afgebroken in drijfmest door de omstandigheden in mestkelders na te bootsen. Daarnaast hebben ze uit de literatuur informatie verzameld over de afbraaksnelheid en mobiliteit in de grond. Van de middelen die enigszins stabiel zijn en een hoge mobiliteit hebben, is de kans het grootst dat ze ook in het grond- en oppervlaktewater worden gevonden.

Uitspoeling

Op basis van het onderzoek kwamen de onderzoekers tot een een lijstje van middelen die een grote kans hebben op uitspoeling, zoals de sulfonamiden en trimethoprim. Die middelen werden inderdaad ook aangetroffen in het water . Maar er zijn in het water ook middelen gevonden, weliswaar in lage concentraties, waarvan het niet verwacht werd zoals oxytetracycline en flumequine.

Van stoffen die wel persistent zijn, maar niet zo mobiel, is de verwachting dat je ze wel in de bodem aantreft, maar niet in het grondwater. Dat betreft antibiotica als oxytetracycline, tilmicosin en flumequine en het antiparasitaire middel ivermectine.

Milieuprioritering

Op basis van het onderzoek konden de onderzoekers een lijst maken voor milieuprioritering. Die lijst kan een houvast zijn voor drinkwaterbedrijven en waterschappen. Zo zijn de stoffen sulfamethoxazol, sulfadiazine, trimethoprim en mogelijk florfenicol belangrijke stoffen om te monitoren. Maar de onderzoekers vinden wel dat er nader onderzoek nodig is. Zo is de kans op uitspoeling in zandgrond groter dan in kleigrond.

Verder merken de onderzoekers op dat voor veel diergeneesmiddelen gegevens over het milieugedrag niet publiek toegankelijk zijn of ontbreken. Meer milieugegevens van de diergeneesmiddelen zouden openbaar gemaakt moeten worden.

(Bron foto: Pixabay)

Milieuprioritering voor diergeneesmiddelen in water