Nieuwe Oogst voerde eind november 2020 een onderzoek uit onder bijna tweeduizend boeren en tuinders naar de rol van vrouwen bij bedrijfsovername. 29% van die ondernemers zegt een opvolger te hebben. Van die opvolgers is 84% mannelijk en 16% vrouwelijk. En van de respondenten die zelf een bedrijf willen overnemen is 37% vrouw. Nieuwe Oogst constateert een duidelijke trend. Vrouwen nemen steeds vaker een bedrijf over. Mogelijke verklaringen zijn dat er een gebrek is aan mannelijke opvolger en dat de vergaande mechanisering het werk fysiek makkelijker maken, zo blijkt uit het artikel over dit onderzoek.

Voortrekkersrol

Hoewel het idee bestaat dat vrouwen gelijke kansen krijgen binnen de agrarische sector - blijkt dat vrouwen in de praktijk toch tegen belemmeringen oplopen. Vrouwen voelen zich minder serieus genomen door mannelijke erfbetreders bijvoorbeeld, of door banken. Sommige respondenten denken dat mannen meer spierkracht hebben en daardoor fysiek beter in staat zijn voor het werk, dat ze beter zijn in 'business' en meer gevoel hebben voor techniek.

‘De vanzelfsprekendheid dat de man voorgaat, zit er in de agrarische sector nog sterk in,’ zegt lector Judith van Helvert van Hogeschool Windesheim in het artikel. Zij ziet wel dat de invloed van vrouwen op de bedrijfsvoering toeneemt. Ze zijn vaker aanjagers van vernieuwingen. Vrouwen hebben vaak een voortrekkersrol op bedrijven die overstappen op een multifunctionele bedrijfsvoering.

Volgens hoogleraar plattelandsontwikkeling Bettina Bock van Wageningen University & Research is het een wereldwijde trend dat vrouwen een stevigere positie innemen in land- en tuinbouwbedrijven. Vrouwen spelen vooral een rol in innovatieve bedrijven waar meer aandacht ligt op kwaliteit in plaats van bulkproductie of bedrijven met een multifunctionele tak.

Vrouwelijke studenten

Dat de landbouw feminiseert, zie je volgens Nieuwe Oogst ook terug in het aandeel vrouwelijke studenten binnen agrarische opleidingen op mbo-, hbo en wo-niveau. Op het mbo nam het aandeel vrouwelijke mbo-studenten toe van 44% in 2005 naar 51% in 2019. Op het hbo is het aandeel vrouwelijke studenten gegroeid tot 45%. Vrouwen kiezen vaker voor studies als Diermanagement en Dier- en veehouderij, terwijl mannen vaker kiezen voor Bedrijfskunde en Agribusiness.

Bij Wageningen University is het aandeel vrouwelijke studenten al tien jaar 55%. Hier zie je dat vrouwen eerder kiezen voor studies als Animal Sciences of Organic Agriculture. Mannelijke studenten vind je veel meer bij studies als Agrotechnolgie, Plantenwetenschappen en Plant Biotechnologie.

Vaker bedrijfsovername door vrouwen