Tijdens de 21e klimaatconferentie in 2015 in Parijs (COP21) werd het internationale initiatief ‘4 per 1000’ gelanceerd. Door het koolstofniveau in bodems jaarlijks met 0,4% (4 per 1000) te verhogen, kun je de jaarlijkse stijging van CO₂-uitstoot in de atmosfeer stabiliseren. Voor de landbouw betekent dit dat het organische stofgehalte in de bodem omhoog moet. Als afstudeeronderzoek verdiepte Aeres-student Tim den Haan zich in de vraag wat dit initiatief betekent voor de Nederlandse akkerbouwers op zeekleigrond.

Verdienmodellen

In zijn scriptie '4 per 1000; stof tot nadenken' gaat Den Haan in op die vraag. In zijn onderzoek is hij uitgegaan van een akkerbouwer op zeekleigrond met een gangbaar bouwplan: 25% aardappel, 12,5% ui, 37,5% tarwe en 25% bieten. Voor zo'n bedrijfsvoering is er al veel mogelijk, schrijft hij. Akkerbouwers kunnen gebruik maken van niet-kerende grondbewerking (nkg), een tussengewas, achterlaten van gewasresten, akkerrandenbeheer, agroforestry en organische mest.

Toch worden die maatregelen niet op grote schaal toegepast. Hij veronderstelt dat dit vooral te maken heeft met een korte termijn bedrijfsvoering. Bovendien zijn er in Nederland voor agrariërs geen verdienmodellen voor het opslaan van koolstof in de bodem. Toch zijn er wel mogelijkheden. Den Haan verwijst naar voorbeelden uit het buitenland waar gewerkt wordt met subsidies, zogenaamde Carbon Credits.

Pilotprojecten

Dat er mogelijkheden zijn, maakt het Wagenings universiteitsblad Resource duidelijk in een artikel 'Verdienen aan koolstofopslag'. In Nederland doen 120 akkerbouwers mee in pilotprojecten waarin ze meer koolstof proberen op te slaan in de bodem. Een van de deelnemers is akkerbouwer Jaap Lodders uit Swifterbant. Hij doet dat door minder diep te ploegen en het stro van zijn tarwe als snippers achter te laten op het land. In de eerste plaats is hij hiermee begonnen om de bodem te verbeteren.

In het artikel maakt hij duidelijk dat hij zich afvraagt of koolstofopslag ook geld op kan leveren. Maar Peter Kuikman, projectleider van de klimaatpilot Bodem, gelooft wel in een nieuw verdienmodel. Daarom vindt hij het belangrijk dat je koolstofopslag meetbaar maakt.

(Bron foto: Shutterstock)

Verdienmodel nodig voor CO₂-opslag in de bodem